https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/11571257.xml
NÓS 5
cidentáes xa do século cuarto. Eiquí erguéu o mosteiro de Dumio, preto de Braga, capital dos suevos, e dende alí infruéu na conversión d-istes xermáns. Probablemente denantes do ascenso de Teodomiro ou Ariam ro ao trono foi instituído bispo de Dumio e como tal asistéu ao primeiro Concilio de Braga (561). No segundo Concilio d-iste nome xa o atopamos de metropolitán da cibdade capital dos suevos. No ano 580 morréu chorado polo pobo e a sua festa celébrase o 20 de Marzo como consta dos Breviarios antigos das Eirexas de Braga e d-Evora.
Son moitas as obras que conservamos d-il e foron editadas, unhas máis, outras menos, varias vegadas, principalmente polo P. Flórez na sua España Sagrada tomo XV, Apéndices. Como moralista da escola de Séneca distínguese na Formula vitae honestae, unha das mais soadas obras suas, chamada por S. Isidoro no cap. 22 de De viris illustribus — De differentiis quatuor virtutum — e que na Edade Media tivose xeralmente por escrito do devandito moralista cordobés, e na pequena obriña De ira dirixida a Witimer, bispo de Auria (Ourense), que firmou no segundo Concilio de Braga (572) así como a Formula fora dirixida ao rei suevo Miro. N-ela segue o método da obra homónima de Séneca e aínda está chea de pensamentos collidos d-ista i-espresados á vegadas o mesmo literalmente. Tamén non hay razón pra negar a S. Martiño a paternidade dos tres pequenos tratados Pro repellenda jactantia, Idem de superbia e Incipil exhortatio humilitatis, qu-os manuscritos testemuñan e que n-un punto do Idem de superbia relazoánse con a sua grande obra De correctione rusticorum.
En troques hai que dubidar que seia de S. Martiño o libro De moribus, que nos manuscritos qu-espresan o autor atribúese á Séneca e ao que parece referirse o segundo concilio de Tours do ano 567 no canon 14 «..... sicut ait Séneca pessimum in eo vilium esse qui in id quo insanit caeteros putat furere» misturando así parte da sentencia 35 con parte da 36 do libro. Ademais a expresión da sentencia 76 «semper puta te coram diis testimonium dicere» é moi improbabre qu-a deixase incorrexida S. Martiño.
Ao culto cristián pertencen a Epístola ad Bonifacium episcopum de trina mersione e De Pascha. Bonifacio moi probabremente, como se deduz do contido das preguntas a que responde na sua epístola S. Martiño, pertence ao reino visigótico. O escrito de Pascha discutéuse moito que procedese do noso Santo mais non hai razón pra negarllo, pois ademais de traer o seu nome todol-os manuscritos contén un paso moi semellante á outro máis breve d-o de correctione rusticorum e concorde co dito pol-o can. 9.o d-o segundo Concilio de Braga.
No terreo d-o Dereito Canónico ademais das suas intervencións principais nos dous primeiros Concilios de Braga, sobre todo n-o segundo, é dina de toda atención e loubanza a sua pequena colección de cánones coñecida c-o nome de Capitula Martini, sobre a cal pubriquéi un traballo n-o tomo III dos Arquivos do Seminario de Estudos Galegos, aínda que cheo d-erratas por non ter podido correxir as probas, xa que m-atopaba entón lonxe de Sant-Iago.
Mais a máis importante obra de S. Martiño de Braga é a chamada De correctione rusticorum. Denantes d-os estudos do sabidisimo teólogo historiador alemán e mestre da universidade da capital de Noruega Carlos Paulo Caspari soio coñecíanse dous códices con ela, un toledán e outro vaticán. D-o primeiro, que pertencéu ao coengo de Toledo e dempóis bispo de Segorbe, Xán Bautista Pérez (1537-1597), fixo unha copia o P. Burriel e segundo ela editouno o P. Flórez nos apéndices do tomo XV da España Sagrada (1759). O segundo, que sé contén a primeira mitade da obra, editouno o eruditísimo Cardeal Mai no tomo III dos seus Classici auctores ex Vaticanis codicibus editi (1831). Caspari nos anos 1876-82 atopóu outros cinco códices, dos cáes un é o Ber-
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712518.xml
16 NÓS
pol-a pouca eisperienza e por que Compostela pesa por riba de nós. Debeu manterse a liña revoluzoaria da F. U. E. pro con mais disciplina—GARCIA SABELL.
En principio estou satisfeito, mais compre millorarse—Tobío.
Coma cidadans, baixo as ditaduras, figue- mos o necesario mais é preciso que nos atu- remos de universitarismo en xeito que poida parangonarse co político. Compre vincular- nos de feito á Universidade nosa e non vol- tar á sere reflexos das lumiñas que en Mad- rid queiran acender—CARBALLO.
Ainda non é tempo pra xulgar. Pol-o d-a- gora estou satisfeito—Arias Ramos.
Discuten pouco cos lentes—Montequi.
Dende que aituan xa non estou na Univer- sidade. Pol-a miña parte vexo que no Istitu- to cada vez é maor o esprito universitario, a cobiza por saber, a arela de adicarse á cencia pura—Iglesias.
Estou satisfeito—Bustamante.
Figuemos aínda moi pouco—Seoane.
Quixéraos máis violentos e máis libres do pensamento profesional—Seixo.
Nestes tempos non sei o que fan na Univer- sidade. En xeral vexo que a xuventude universitaria cada vez ten esprito mais aber- to e liberal—Pérez Gomez.
Eu estou moi satisfeito da sua aituazón, coma cidadáns e coma estudantes—Calvet.
Non sei coal foi a sua laboura nesta Univer- sidade, pro en principio entendo que os estudantes aínda non están formados—Hon- toria.
Non deberon intervir en política—Vázquez.
QUÉ FINS DEBERIA TER A ASOCIACION DE ANTIGOS ALUNOS
Alongar a Universidade—Cadarso.
Todo esto da Asociación é unha farsa. Un xantar anual non supón ren—GARCIA SABELL.
Non sei si pensan faguer algunha cousa pol-a Universidade, sinón non prestan pra nada—Moralejo.
A Asociación debe encadear as sucesivas xeracións universitarias pra que non se per- da o noso esprito—Mariano García.
Deben recollerse nos fins económicos; nada de influenzas das vellas xeracións—Tobío.
Poderían faguer cousa boa en contaito co-as aituaes asociacións, axudándoas co-a sua eisperienza. Ceremonias estériles con es- prito da Casa da Troia, son contraprodu- centes—Carballo.
Esta Asociación debería crear becas na nova residencia, faguer proposta de millo- ras na xunta de goberno, fornecer elemen- tos de docencia que coma médicos, aboga- dos, etc., etc., poderían auxiliarnos no ensi- no, e axudar ás prácticas docentes levando aos nosos alunos ás súas clínicas e bufetes —Arias Ramos.
Non ten vitalidade; si a tivese, debería tra- ballar pol a Residencia—Montequi.
Non perdere a continuidade da Universi- dade; traballar pol-o intercambio de ideas entr-os inteleituaes da Terra—Iglesias.
Propulsar a laboura educazonal e centíf- ica—Bustamante.
Morrer—Seoane.
Protexer economicamente aos estudantes —Seixo.
A d agora dóuna por morta. Unha verdadei- ra Asociación debería crear becas, biblio- tecas, impulsar viaxes de estudo, etc.—Pé- rez Gomez.
Non sei da existencia desta sociedade nin do seu regramento nin dos seus fins—Calvet.
Apoiar economicamente e pedagóxicamente á Universidade—Hontoria.
Axudar á Universidade: axuda económica e mais pedagóxica—Vázquez.
A OBRA QUE DEBE ACOMETER MAIS URXENTEMENTE A UNIVERSIDADE
A educazón integral dos alunos e o rema- te da residencia de estudantes—Cadarso.
A galeguización da Universidade—GARCIA SABELL.
Atraguer eiquí a cultura internazonal e logo, apricando os novos procedimentos, fa- guer a cultura galega—Moralejo.
Compretar bibriotecas e laboratorios e re-
https://biblioteca.galiciana.gal/gl/catalogo_imagenes/descargarAlto.do?path=1157125&posicion=1
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712510.xml
8
sucinto linguaxe d-un lixeiro compendio o enorme bosque dos tempos e dos feitos pasados con verba rústica. Así por tanto co a axuda de Deus será o comenzo da tua predicación:
2 Desexamos, fillos carísimos, anunciarvos no nome do noso Señor Xesucristo o qu'endexamáis ouvíchedes ou o que cicáis ouvido díchedes ao esquencemento. Pregamos, por esto, á vosa caridade qu'ouzades atentamente o que se dí pol-a vosa saúde. Longo por certo nárrase o orden d-ilo nas Escrituras diviñas, mais pra que gardedes na memoria algunha cousiña vos comendamos de moitas ideas poucas.
3 Cando Deus fixo no principio o ceo e a terra, n-aquela ceestial habitación formou as creaturas espirituáes, ou seian os ánxeles, pra qu-estando na sua presenza o loubasen. Dos cáes un que fora feito o arcánxel pirmeiro de todos, véndose brilando en tanta groria, non dou honor ao seu creador senón que se chamou semellante a El e por ista soberbia con outros moitos ánxeles que con il consintiron foi botado d aquela sede ceestial n'iste ar que está debaixo do ceo e o qu-era o arcánxel primeiro, perdida a lus da sua groria, foi feito o tebroso e horrible demo. Semellantemente tamén aqués outros ánxeles qu'estiveron conformes con il, botados do ceo e perdido o seu esprendor, foron feitos demos. Mais os demáis ánxeles que foron sumisos á Deus perseveran na presenza d'El, na groria da sua craridade e son chamados ánxeles santos. Pois aos que c-o seu príncipe Satanás pol a sua soberbia foron botados chámaselles ánxeles tránsfugas e demos.
4 Dempois d'ista ruiña anxélica pracéulle á Deus facer ao home da lama da terra, ao que puxo no paradiso, e díxolle que, se gardaba o preceito do Señor, sucedería n-aquel lugar ceestial aos ánxeles tránsfugas, que d-alí cairan, mais, se transgredía o preceito de Deus, que morrería. Vendo logo o demo que por esto fora feito o home pra que lle sucedese no reino de Deus no seu lugar d-onde il caira, guiado pol-a envexa aconse-
NÓS
llóu ao home que traspasase os mandados de Deus. Pol-a cal ofensa foi botado o home do paradiso no desterro d-iste mundo, onde padecería moitos traballos e dóres.
5 E foi chamado o pirmeiro home Adán e a sua dona, que Deus creóu da carne d-aquíl, foi chamada Eva. D'istes dous homes propagóuse todo o xénero humán. Que, esquencidos do seu Creador e facendo moitas maldades, levaron á Deus a ira. Pol-o cal mandou Deus o diluvio e perdéu a todos, excepto o único xusto por nome Noé, a quen reservou cos seus fillos pra reparar o xénero humán. Así d-o pirmeiro home Adán ata o diluvio pasaron 2.242 anos.
6 Dempóis do diluvio foi de novo restaurado o xénero humán pol-os tres fillos de Noé reservados co-as suas donas. E ao comenzer a cubrir o mundo a moítedume crescente, esquencendo de novo os homes a Deus creador do mundo, encetaron a adorar as creaturas abandoando o Creador. Uns adoraban o sol, outros a lúa ou as estrelas, outros o lume, outros a auga profunda ou as fontes das augas creendo que todas estas cousas non foran feitas por Deus pra uso dos homes senón que nascidas de sí mesmas eran deuses.
7 Entón o diaño ou os seus ministros os demos, que do ceo foran botados, vendo qu-os homes iñorantes erraban antre as creaturas, abandoado o seu Creador, encetaron a mostrárselles en diversas formas e a falar con iles e a pregarlles que nos montes outos e nos bosques frondosos lles ofercesen sacrificios e os adorasen no lugar de Deus impoñéndose os nomes d homes crimináes que pasaran a vida en todol-os crimes e maldades, e así un dicía qu-era Xúpiter, que fora mago e tan incestuoso na sua fornicación, que tivera por dona a sua irmá chamada Xuno, corrompera a Minerva e a Venus suas fillas e deshonrara torpemente a toda a sua parentela. Outro demo chamóuse Marte, que fora autor de litixios e discordias. Outro optou por chamarse Mercurio e fora inventor enganoso de todo furto e fraude, ao que os homes cobizosos pasando pol-as pra-
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712524.xml
MERQUE VOSTEDE Plumeiros RAFIUM
De máis dura qu'os de pluma e limpan millor.
Véndense en todol-os establecementos do ramo.
ANDRÉS PERILLE --- OURENSE
Sanatorio Quirúrgico de San Lorenzo
SANTIAGO DE GALICIA
DE LOS PROFESORES
D. Fernando Alsina y D. Antonio M. de la Riva
CIRUJANO GINECÓLOGO
Establecimento dotado de todol-os elementos que exixen a terapéutica e a hixiene modernas, situado nas aforas da poboazón, moi cerca do paseo da Ferradura
Teléfono número 195
Pra detalles, calquera dos Direitores ou o Médico interno
FOTOGRABADO
Si quer qu-os seus fotograbados sexan o mais perfecto posibles, convenlle envialos aos
Talleres de fotograbado ESPASA-CALPE S. A.
Ríos Rosas, 24-Apartado, 547 MADRID
A sua biblioteca non será unha biblioteca galega, mentres non adeqira as obras editadas por
NÓS PUBRICACIONS GALEGAS E IMPRENTA
HORTAS, 20 SANTIAGO
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712520.xml
NÓS.
18
bre a xuntanza de pobos disconformes respeitando compretamente as suas nazonalidás, concedéndolles a máisima libertade, e dando as maores posibilidás ao desenrolo das suas culturas—SEOANE.
Galeguizar é faguer esta Universidade máis universal, o máis universal posibre—IgreSIAS.
Galeguizar é estudar a realidade máis inmediata da Galiza—BUSTAMANTE.
Apricar á realidade galega os principios fundamentás da cencia universal e crear cadeiras e disciprinas pra resolver os probremas que a nosa vida galega pranteia—SEIXO.
Pra min Galiza é unha nación perfeitamente definida. Pois ben, pra min a Univer-
sidade ten de sere o eisponente cultural desta nacionalidade. No intre pareceríame ben darlle unha orgaizazón análoga á que agora ten a Universidade de Barcelona—Calvet.
Que todal as manifestacións da vida galega entren na Universidade e dende ali irradien ao mundo—Pérez Gómez.
Levar á Universidade galega os principios da cultura universal perparando aos seus estudantes pra afrontar a realidade galega integramente—Hontoria.
Galeguizar é formar o espírito galego e consolidar o prestixio de Galiza dentro e fora do país, máis sempre afastándose de eiscrusivismos perigosos—Vázquez.
Limpo de pasións por nobres que elas sexan e ao marxe de calquera impresión ou arela persoal, prézome do obxectivismo de esta información na que soamente pretendín descubrir o pensamento, encol dos nosos problemas universitarios, dos homes máis sinalados da gloriosa escola compostelán. Estes son:
O reitor—Rodríguez Cadaso.
Vice-reitor—Montequi, (castelán).
Segredario—Arias Ramos, (castelán).
Decano de Letras—Pérez Bustamante, (castelán).
Un lente de Letras—Moralejo, (castelán).
Un de Cencias—Calvet, (catalán).
Dous profesores de Liceo: un galego (IgreSIAS) e outro castelán (A. Vázquez).
Dous profesores de Instituto: un galego (Pérez Gómez) e outro castelán (Hontoria).
Dous auxiliares da Universidade: un galego (Tobio) e outro castelán (Mariano García).
Un axudante da Universidade, apolítico: (Seixo).
O derradeiro presidente da F. U. E. (García Sabel) e maisl-o actual (Carballo Calero).
Un estudante, marxista: Seoane.
Ollase namentras, que a coincidencia no fundamental é suficientemente precisa.
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712515.xml
EN PRECURA DA REALIDADE GALEGA
A NOSSA UNIVERSIDADE
POR ALVARO DE LAS CASAS.
COMPRE faguer lús no comprexo problema da nosa Universidade: compre afondar no seu estudo na seguridade de que n-ele, na sua realidade, no desenrolo dos termos en que se pranteia, fica unha das metas á conquistar polo galeguismo. Eu quero pranteiar a primeira premisa: que é o que pensan da Universidade compostelán os seus mestres e os seus estudantes mais representativos. Procuréi á uns e á outros perguntándolles en col das interrogacións que percisan aristas mais saíntes e pranos mais sinalados. Non ha sere perciso engadir que preguntéi á proprios e alleos, a galeguistas e antigaleguistas, pra que a visión ofreza toda caste de matices. Ollade as respostas. Quen conozza a vella e gloriosa escola de Compostela —todos os nosos leitores e cantos sintan certo intrés pola vida intelectual das Hespañas— saberá da outra categoría dos perguntados, homes de forte e rexo prestixio nas Cencias e nas Letras.
COMO DEBERAN PROVERSE AS CADEIRAS
A realidade dinos que por oposizón, o ideal aconsellaría a libre desiñazón—dinos o reitor Dr. CADARSO.
Eiquí, na Hespaña, onde non hai ética, por oposizón que é o que ofréz mais garantías; o ideal sería a provisón por méritos e capacidade pedagóxica—dí o eispresidente da F. U. E. GARCIA SABELL.
Por oposizón pro tendo en conta o historial de cencia do solicitante e a sua capacidade pedagóxica; a oposizón entre auxiliares e as auxiliarias entre axudantes—dinos o lente Dr. MORALEJO.
Distingo dúas crases de cadeiras: as de outra investigazón e as teórico-práiticas; pra éstas oposizón libre, sorteando a Universidade onde a oposizón se faría, e pra aquelas libre desiñazón entre lentes—dí o auxiliar D. MARIANO GARCIA.
Por seleizón do persoal docente fundada na laboura investigadora e de cadeira—dinos o auxiliar Sr. Tonio.
Por concurso-oposizón —dí o decano da facultade de Letras Dr. PEREZ BUSTAMANTE.
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712512.xml
10
cando Deus s-encarraxa non vos defenden estes vans sacrificios da langosta, dos ratos e d-outras moitas tribulacións que Deus encarraxado vos manda?
12 ¿Non entendedes craramente que vos minten os demos n-istas vosas prácticas que vaamente gardades e n-os agoiros á qu-atendedes frecuentemente vos enganan? Pois como dí o sabidísimo Salomón: Divinaliones et anguría vana suul, e canto n'elas esperase o home tanto se trabuca o seu corazón Ne dederis in illis cor tuum quoniam multos scandalizaverunt. Vede qu-isto o dí a Escritura santa e así é certisimamente. Porque os demos persuaden pol-as voces das aves ós home infelices ata que por cousas frívolas e vaas perdan a fe de Cristo e incurran de repente na ruiña da sua morte. Nón mandóu Deus qu-o home coñeza o futuro senón que, vivindo sempre no seu temor, d'El espere o goberno e o auxilio da sua vida. A só Deus pertence saber algo antes de que suceda, mais aos homes vans os demos os enganan en diversas argucias ata levalos á ofender á Deus e arrastrar as suas almas con eles ao inferno, como dende o principio fixeron pol-a sua envexa, pra que o home non entrase no reino dos ceos, do que eles foran botados.
13 Pol-a calcausatamén ao ver Deus qu'os disgraciados homes eran enganados pol-o diaño e os seus ánxeles tanto qu esquescendo o seu Creador adoraban por Deus os demos mandóu o seu Fillo, esto é-a sua sabencia e verbo, pra volvel-os do error do diaño ao culto do Deus verdadeiro. E porque non podía a divinidade do Fillo ser visto pol-os homes tomou carne humá do ventre de María Virxe, concebida non de cópula d-home senón do Espírito Santo. Nacido así en carne humá o Fillo de Deus permanecendo por dentro Deus invisibre e por fora home visibre predicóu aos homes: ensinóulles á sair da potestade do diaño abandoando os ídolos e as obras cativas e á volver ao culto de Deus. Dempóis d ensinar quixo morrer pol-o xénero humán. Padeceu a morte vountariamente non contra a sua vontade, foi crucificado pol os xudeos baixo o xuiz Poncio Pi-
NÓS
lato, quen orixinario da provincia do Ponto n-aquil tempo presidía a provincia de Siria; descendido da crus foi posto no sepulcro. O terceiro día rexurdéu vivo d antre os mortos e por corenta días conversóu cos doce discípulos e coméu diante diles dempóis da resurrección pra mostrar qu-a sua carne verdadeira rexurdira. E pasados corenta días mandóu ós seus discipres qu-anunciasen á todal-as xentes a resurrección do Fillo de Deus e os bautizasen no nome do Pai, do Fillo e do Espírito Santo pra remisión d-os pecados i-ensinasen aos que foran bautizados á alonxarse das obras cativas, esto é dos ídolos, do furto, do perxurio, da fornicación e que non fixeran á outros o que non quixeran qu-a iles lles fixesen. E dempóis que mandóu esto, véndoo os mesmos discipres, ascendéu ao ceo e alí está sentado á destra do Pai e d-alí ha de vir ao fin d iste mundo co-a mesma carne que consigo levóu ao ceo.
14 E cando chegue o fin d-iste mundo todol-os pobos e todo home que trai o seu orixe d-aqueles primeiros homes, esto é, d-Adán e d-Eva, rexurdirán, os bos e os malos, e todos han de vir á diante do xuicio (de Cristo) i-entón os que foron bos na sua vida serán separados d-os malos i-entrarán n-o reino de Deus cos ánxeles santos i-estaran as suas almas co-a sua carne no descanso eterno pra non morrer nunca máis. Onde xa non haberá ningún traballo ou dor, nin tristeza, nin fame ou sede, nin calor ou frío, nin tebras ou noite senón que sempre ledos e satisfeitos na lus, na groria, serán semellantes aos ánxeles de Deus porque mereceron entrar xa n-o lugar d onde caéu o diaño e-os ánxeles que consintiron con él. Alí por tanto todol-os que foron fiées á Deus permanecen eternamente. Pois os que foron incrédulos ou non foron bautizados ou se foron bautizados dempóis d-o seu bautismo outra vegada volveron aos ídolos e homicidios ou adulterios ou perxurios e á outros males e sin peedenza finaron, todol os que así fosen atopados serán condeados c-o diaño e con todol-os demos que veneraron e cuias obras fixeron e serán mandados co-a sua carne ao fogo eterno no inferno onde o fogo inestinguibre vivirá perpetuamente e a carne xa
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/11571258.xml
nensis 289 que contén toda a obra. Os outros son os Sangalenses 558 e 579, aos que lles fallan a carta á Polemio e as verbas introductorias, o Codex Perizoni, XVIII, L. 17, da biblioteca da Universidade de Leyden, que contén somente a derradeira terceira parte da obra, e o cód. 76 da Biblioteca da Escola de Mediciña de Montpellier, que nos trasmite un compendio d-aquela.
De todo este material e d-unha sección dos Dicta Abbatis Pirminii de omnibus libris canonicis scarapsus, que en parte está inspirado na obra de S. Martiño e chega a trascribir párrafos enteiros d-ila, constituíu o texto da edición sua o Caspari na sua obra Martín von Bracara’s Schrift De correctione rusticorum, etc., Cristianía, 1883.
Sostén o sabido mestre que o Vaticán é o máis fiel dos códices e que dempóis ven o Bernense, aínda que na trasmisión do Símbolo hai que darlle o lugar primeiro ao Toledán. A traducción que ofercemos é a d-o texto reconstruído por Caspari e que por outra parte é a única edición do escrito enteiro, pois á edición do Flórez consecuente c-o códice toledán fállalle a epístola a Polemio e dende a mitade do párrafo 17 ata o fin.
Mais non s-esgotou a fecundidade de S. Martiño nas suas obras orixináes senón que fixo ademáis a traducción do grego ao latín das Aegyptiorum Patrum sententiae editada por Rossweyde ao fin do apéndice ás Vitae Patrum e dempóis por outros, antre os cáes está o P. Flórez, e ainda mandóu ao monxe dumiense Pascasio que traduxese tamén d-o grego as Verba seniorum editadas dempóis d-outros por Rossweyde como libro séptimo das Vitae Patrum en Amberes no ano 1615. Este Pascasio aparez no tiduo da sua traducción como diácono da Santa Eirexa Romá e por Sigeberto de Gembloux é chamado simplemente diácono, o que pode moi ben basarse, como xa observou Rossweyde na obra susomentada, n-un trabucamento c-o diácono Pascasio de quen fala S. Goro o Magno n-o libro IV dos Diálogos.
A figura de S. Martiño n-o século VI, en que floreceron Apringio de Badaxós, Xusto d-Urxel, Liciniano de Cartaxena e S. Leandro, a os cáes todos supera polo número d-os seus escritos esprende máis alá da penínsua e renova o primeiro tempo glorioso da nosa Galiza ao finar do século IV e nos comenzos d-o V, cando Eterio Prisciliano, Orosio, Requiario, os dous Avitos e S. Toribio facían resoar o nome d-a nosa Patria en todo o mundo cristián. Chegado a Terra n-uns momentos en que Xustinián matinaba reconstituir o antigo imperio i-en que os gregos por tanto poñían o pe n-a penínsua como amigos do godo Atanaxildo (por este tempo asinala dous metropolitáns gregos sucesivamente de Mérida: Paulo e Fidel, Paulo de Mérida en De Vita PP. Emeritensium escrita arredor do ano 630 i-editada na Patrología Latina, tom. 80) foi o primeiro que n-unha época de colleita dos lauros d-a antiguedade cristiá deitóunos sóbor da España e o direitor relixioso d-o reino suevo n-o seu derradeiro período católico. Istes xermáns n-estreitas relacións c-os francos, qu-ainda que non tan brilantes como á primeiros do século VI antre outras cousas pol-as divisións feitas n-o reino de que dou funesto exempro o gran conquiridor Clodoveo (m. 511), seguían sendo ainda os famosos xermáns católicos nemigos naturáes dos visigodos, á cuio engrandecimento tanto medo tiñan, diron por primeira ves n-a penínsua o espeitáculo de protección mutua do poder eclesiástico e d-o poder civil. O representante d-aquel foi S. Martiño, mentras vivéu o seu metropolitan Lucrecio pol-a sua sabencia e santidade, dempóis, por dereito propio da sua autoridade eclesiástica de tal maneira, que o fecundo poeta e bispo de Poitiers Venancio Fortunato, outrosúbdito do rei franco c-o que estivo en relación o noso Santo, non dubida en comparalo a os apóstoles (Carmina V. 2 v. 9-18). E a sua morte foi o desparecimento da soma proteitora dos reises suevos. A envexa xa secular dos visigodos e as arco las conquiridoras de Leovixildo, rei d-istes, atoparon na protección do suevo Mir
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/11571253.xml
BOLETIN MENSUAL DA CULTURA GALEGA
Ano XIV * Ourense 15 de Xaneiro do 1932 * Núm. 97
A LÚA SIGUEUTE......
A lúa sigueute coma un cadelo de augas
pol-as ribeiras ó sesgo do praneta
cando na miña fronte
os ensoños pregan as ás.
Os mouchos abren o ollo esquerdo
nas penas parañeiras
cando as buxolas ventan os teus pasos.
Miña moza luada, decote antípoda
ó xogo dos loceiros
que che buscan as mans caídas como bágoas,
quezáis un día, sin que eu sepa,
te recolla unha vaga
e te bote na orela da ribeira
morta pol-o arpón de un radiograma.
OUTEIRO ESPASANDÍN
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/11571254.xml
E P I F A N Í A
POR Xesús Bal
(De SETE PEZAS PRA CANTO E PIANO encol das verbas de Amado Carballo).
No queipo de vimio
o neno labrego
era un roibo Xesús pequeniño.
(Do libro «Proel» de Amado Carballo).
Auto - Nota de Xesus Bal
O piano desenrola as suxerencias dos poemas. A voz, mais que cantar, recita. O meirande esforzo acomprino en axeitar os sons á mais correcta prosodia galega dentro do ámbito armónico imposto pol-a parte de piano.
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/11571256.xml
Traducción galega da obra de San Martiño de Braga DE CORRECTIONE RUSTICORUM
POR PAULINO PEDRET CASADO
Ao Señor Don Xaquín Arias Sanxurxo, que co seu esprito novo, co-a sua xenerosidade fidalga e co-a sua rexa rebeldía contra as inxusticias grandes e pequenas enséñanos aos galegos mozos cal é a maneira de dar comenzo ao engrandecimento da nosa Patria.
INTRODUCCIÓN
Os suevos ao estabrecerse na nosa terra no ano 409 formaron un reino independente que comprendía primeiramente a Galiza romá constituída como provincia no ano 216 dempóis de Xesucristo por decreto do emperador Antonino Caracalla, extendéndose dempóis pol-a Lusitania. Requiario, que reinóu dende o ano 448 ata o 456, convirtéuse do paganismo en que vivía como os demáis xermáns occidentáes ao cristianismo. Mais poucos anos seguiron esta relixión os suevos, pois Remismundo, que reinóu dende o 464 ata o 469, fíxose arriano.
Dende il ata Cariarico, segundo S. Goro de Tours, (538-594) que fala d-íl na sua obra De miraculis Sti. Martini, non se sabe nada da historia dos suevos, pois Idacio, qu-é a fonte pra historia do comenzo do reino suevo na nosa terra, colle somente d-o 379 ata o 468. Só se coñece por unha inscripción recollida por Hübner o nome d-un rei suevo Veremundo (485). S. Isidoro de Sevilla (570 636) en troques non fala de Cariarico e sí de Teodomiro (559 569), que uns, como Mariana na sua Historia de rebus Hispaniae lib. V, cap. IX, Hefele: Conciliengeschichte tom. III, Dahn: Die Könige der Germanen, abtheilung 6, páx. VI e outros identifican co primeiro, mentras Flórez España Sagrada tom. II, páx. 145 e ss. e tom. XV, páx. 115, Gams: Kirchengeschichte von Spanien, II, 457, e outros distínguen-o de Cariarico. Baixo Teodomiro ou xa antes, se damos creto a S. Goro de Tours como parece debe ser, convirtironse os suevos ao Catolicismo e dende entón permaneceron fiées na fé católica. Mais o poder dos godos anceiosos de extender as suas conquistas pola península e imposibilitados de volver ás Galias d onde foran botados cuasi do todo pol-os francos baixo Clodoveo consiguen dempois de varias intervencións no reino suevo acabar con íl no ano 534 sendo rei dos godos Leovixildo e o derradeiro rei suevo Andeca. — Dende arredor do ano 550 ata o 580 desenrólase no reino suevo a actividade d-un Santo esgrevio na cencia e cheo de prestixio S. Martiño de Braga. Nado n-a Pannonia viñera á esta nosa terra de tanta sona antre os ascetas oc-
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712521.xml
NÓS 19
Arquivo Filolóxico e Etnográfico de Galiza
NOVAS CÁNTIGAS E TRIADAS DA PARROQUIA DE PARADELA, NA TERRA DA ULLA (1)
Se tí me quixeras ben da raís do corazón viñérasme ver, viñeras, que as noites ben grandes son.
Quedaches de vir a unha fai duas que aquí estou, pensas que non é pecado enganar quen esperou.
Debaixo da oliveira non vai frio nin orballo. Meniña, si has de ser miña non me deas mais traballo.
Teño muiño e moe fariña, teño forno e coce pan, teño unha muller bonita xa estou feito un capitán.
Traballo é ser casada, traballo é non-o ser, traballo é tel-os fillos, traballo é non-os ter.
Adiós, vista dos meus ollos, espello do meu mirar; pésame dos teus traballos, non-os podo remediar.
Olvidarte a tí por outro non-o consinte meu peito, olvidar a outros por tí eso xa o teño feito.
María, paloma mía, irmán do meu corazón, serafín do meu alvidro, morte da miña pasión.
Quérote ben, non hai duda: enterrarémonos ambos n-unha mesma sepultura.
Todo se me dá na man senón a sacha do millo e mais a sega do pan.
Déixate andar e veremos; o mundo dá moitas voltas nés tamén así faremos.
Séntate aquí n-esta pedra; ou has de casar comigo ou has de largar á terra.
Somos de los liberales. somos unos para otros compañeritos leales. (1)
Hoxe aquí e mañán na feira, para mín non ha faltar unha vida pasaxeira,
Meu corazón, por onde andas non hai tinta nin papel cando me cartas non mandas.
Canta, miña prima, canta. ¡No adro de Paradela non entra mellor gargantal.
(Recitou Xosefa Neira, de máis de sesenta anos).
F. Bouza-Brey.
(1) Véxase o «Arquivo Filolóxico Etnográfico» do n.º 90 de esta revista
(1) É castelán, mais adaptada como triada á música do pais.
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712514.xml
12
17 Se por tanto conocíchedes, fillos queridisimos, todas estas cousas que dixemos e s-algún coñece qu-il dempóis do bautismo as fixo e que rompéu a fe de Cristo, non desespere de sí nin diga no seu curazón: Xa que fixen tantos males dempóis do bautismo cicáis Deus non me perdoe os meus pecados. Non dúbides da misericordia de Deus. Soio fai no teu corazón pacto con Deus de non observar máis o culto dos demos e non adores á outro máis qu-a Deus do ceo, nin fagas homicidios, nin adulterio ou fornicación nin furto nin perxures. E cando teñas prometido esto de todo o teu corazón á Deus e non fagas máis estes pecados, espera con confianza o perdón de Deus. Porque así dí Deus pol-a Escritura profética: *In quacumque die inJustus oblitus fuerit iniquilates suas et feceril justitias et ego obliriscar omnes iníquitales ejus*. Logo Deus agarda a peedenza do pecador. Mais esta peedenza é verdadeira cando o home non fai mais os males que fixo senón que pide perdón dos pecados pasados i-é cauto do futuro pra non volver de novo aos mesmos senón que pol o contrario fai obras boas, cando estende a esmola ao probe famento e restaura ao hóspede cansado e todo o que queredes que se vos faga facédello aos outros, pois n-estas verbas cómprense os mandamentos de Deus.
18 Pregámosvos por tanto, irmáns carísimos; que gardedes na memoria estes preceptos diviños que Deus dínase darvos por nós husmildisimos e pequenos pra proveito das vosas almas, que non soio pensedes n ista vida presente e na utilidade transitoria d-iste mundo senón que recordedes máis o que prometíchedes de novo no símbolo que vós creíades, esto é: a resurrección da carne e a vida eterna. Logo creíchedes e creedes qu haberá resurrección da carne e a vida eterna no reino dos ceos antr-os ánxeles de Deus como xa vos dixemos denantes. Por elo meditade moitísimo, e non sempre na miseria d-iste mundo. Preparade os vosos camiños con obras boas, frecuentade a eirexa ou os lugares dos santos pra pregar á Deus. Non despreciedes senón observade
NÓS
con reverencia o día do Señor que chámase domingo, porque o Fillo de Deus, o Noso Señor Xesucristo, n-el rexurdéu dos mortos. Non fagades obras servíes no agro, no prado, na vifia ou outras importantes no domingo agás do que pertence á necesidade de restaurar o corpo pol-o cocimento da comida e a obriga d-un viaxe longo. E nos lugares preto é lícito facel o camiño pro non por ocasións malas senón por boas: esto é andar aos lugares santos ou visitar un irmán ou amigo ou consolar un enfermo ou levar ao atribulado consello ou axuda por boa cousa. Así por tanto está ben á un cristián venerar o día de domíngo. Pois bastante inicuo e torpe é qu-os que son pagáns e iñoran a fe de Cristo e adoran os ídolos dos demos garden o dia de Xúpiter ou de calqueira outro demo e s absteñan de traballos cando de certo os demos nin crearon nin teñen ningún día. E nós, que adoramos e creemos qu-o Fillo de Deus rexurdéu d-os mortos, non veneramos o día da sua resurrección, esto é: o día de domingo. Non fagades logo inxuria á resurrección do Señor senón que honráde-a con reverencia pol-a espranza nosa que temos n-ela. Pois como o mesmo Noso Señor Xesucristo fillo de Deus, qu é nosa cabeza, rexurdéu o terceiro día na sua carne dos mortos, así tamén nós, que somos os seus membros, esperamos qu-hemos de resucitar na nosa carne ao fin dos séculos, pra que cada un reciba ou o descanso ou a pena eterna segundo obróu co seu corpo no século.
19 Vede que nós falando agora baixo-o testemoño de Deus e dos santos ánxeles, que nos oen, pagamos á vosa caridade a nosa dibida e vos prestamos o diñeiro do Señor como por precepto temos. A vós tócavos agora pensar e procurar como cada un volva á presentar no día do xuicio ao Señor, que ven, canto recibéu e con usura. Preguemos á cremencia do mesmo Señor que nos custodie de todo mal e nos faga dinos compañeiros dos seus santos ánxeles no seu reino presidindo El que vive e reina xuntamente co Pai e o Esprito Santo pol-os séculos d-os séculos. —Amén.
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712519.xml
NÓS
matar a residencia de estudantes—MARIANO GARCIA.
Galeguizarse no senso mais amprio da verba—Tobio.
Darlle ao país que representa centificamente un espírito universitário, faguer investigadores e capacitarnos pra o exercicio das nosas profesións sin percisar novos estudos. Formar espiritualmente ao país galego—CARBALLO.
Rematar a residencia por que nela hase faguer a educazón integral do aluno—ARIAS RAMOS.
Faguer boas bibliotecas. Son anticentralista por que Madrid fica con todo, superdotándose, e a nós manténnos na maor cativez—MONTEQUI.
Deixar de ser o que é; trocarse nun bó centro politécnico onde, a mais do universitário, se estuden disciplinas de enxeniería, agronomía, etc., etc. Sempre faguendo ciencia galega—IGRESIAS.
A sua socialización. Coma esto é imposible, oxe, debería capacitar aos seus estudantes pra que a socializasen o día de mañán—SEOANE.
Dar cabo, logo, á residencia de estudantes—BUSTAMANTE.
Acugularse de espírito universitário e galeguista, rematar a residencia de estudantes, e dotar ás facultades de boas bibliotecas—SEIXO.
Faguer unha cultura e espandila por Galiza—PEREZ GOMEZ.
Posibilizar a vida deportiva dos estudantes. O estudante deportista é forte, alegre, vive satisfeito, ten mais vontade de traballar nas aulas—CALVET.
Conquerir a sua autonomía; sin ela non poderá vivir, nin esta nin as outras da Hispania, eis citada a de Madrid—HONTORIA.
Procurar meios económicos pra cumprimento dos seus fins—VAZQUEZ.
O QUE SUPON A GALEGUIZACION DA UNIVERSIDADE
Eu entendo por galeguización—di CADARSO—estabrecer cadeiras de Histórea, histórea da literatura, economía, xeografía, etc. de Galiza. O coñecemento da nosa realidade.
Creio na nacionalidade da ciencia, coma dixo Carracido, non na internacionalidade. Hai nobre orgullo en faguer ciencia nacional. Xa dixo Unamuno: que inventen eles; esto é: que o esencial non é inventar, sinón aproveitarse dos inventos. Na Galiza hai unha nacionalidade, logo debe haber unha ciencia nacional. Ten de se impreñar a conciencia dos nosos estudantes do que é a cultura galega: esi poderase logo faguer ciencia, ciencia galega. Si se fai de xeito de outra cultura, da castelá por exemplo, o centralismo continua: Madrid posto en Compostela. Dende logo hai que poñer axiña cadeiras de histórea de Galiza, xeografía de Galiza, idioma galego, literatura galega, etc. etc. Logo faguer o noso espírito; pódese dicer en calquer lingua, pro non se di ren sinón se acugulan as verbas do espírito de unha cultura—GARCIA SABELL.
Eu entendo por galeguización, faguer en-
sino de literatura galega, histórea de Galiza, etc. Poñer a cultura galega no marco da cultura universal—MORALEJO.
Pra min galeguización é poñer rente dos coñecementos universais e hispánicos o espírito da terra galega, pro non suprantando aqueles principios—MARIANO GARCIA.
Galeguización é a fonda penetración no humano galego coma único xeito pra afondar no humano universal—Tobio.
Galeguización é estudar os problemas xenerais tendo en conta que os que estudan son galegos; estudar galegamente o universo. Imprantar logo cadeiras especiais pra os nosos problemas, e poñerse á servirse do idioma natal de acordo co-as concrusións da Asociación profesional de Estudantes de Dereito—CARBALLO.
Intensificar os estudos xenerais tendo en conta o dereito, a economía, a histórea, etcétera, da Galiza—ARIAS RAMOS.
A Universidade canto mais europea sexa, mais galega será—MONTEQUI.
É impr ñarse do nacional —o galego— pra chegar ao internacional. En Rusia foi posi-
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/11571255.xml
NÓS
o mimo la-bre-ga e-ra un
ro-bo Xe-sis pe-que-ni-o
[?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?] [?
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/11571259.xml
NÓS 7
á rebelión de S. Hermenexildo fillo d-aquíl, o pretesto pra finar co-a independenza sueva.
Observacións sóbor DE CORRECTIONE RUSTICORUM.
Esta obra dada á conocer-por Flórez non ten o mesmo tíduo nos diversos manuscritos. O vulgar é como a chaman os Brevia ios d-Evora, Braga, etc., e que lle conservóu o insine autor da España Sagrada. A data da sua redacción parez estar relazoada co segundo Concilio de Braga, en cuio cánon 1. dispúxose qu-os bispos visitasen as suas diócesis, estudiasen cómo os cregos executaban as suas funcións, principalmente o bautismo e a misa, e predicasen contra os idolos, de todo o cal é un modelo como hubian de facelo a predicación de S. Martiño, que acompaña a epístola sua a Polemio, bispo d-Astorga, que tamén suscribéu aquel Concilio. Asi é qu-a composición do De correctione rusticorum pode porse con bastante seguridade nos anos próximos seguintes ao 572.
Os errores que asinala S. Martiño non son privativos do pobo occidental da penínsua senón que s-atopan tamén na sua maoría na mitoloxía greco-romana. Indubidabremente antr-os campesiños debía haber moitos suevos pol o reparto das terras, como observan Gaupp en Germanische Ausiedelungen und Landthetlungen, pax. 433 e ss. e Dahn en Die Kónige der Germanen, 1, pax. 145 e ss. e 6, pax. 573, mais, ou xa estaban moi romanizados, como pensa Caspari na páx. 91 da sua obra, ou S. Martiño de cultura greco-romana non entróu nas suas peculiares notas relixiosas. O que é seguro é qu-o arrianismo n-iles desaparecéu radicalmente máis axiña que nos visigodos, ainda suposta a diferencia de tempo das respectivas conversións. Nos Concilios primeiro e segundo de Braga xa non se fala d-il.
A siñificazón de predicador esgrevio, que mostra S. Martiño, ponno cuasi ao nivel d-o gran reformador das costumes d-a Galia Meridional un pouco anterior á él, S. Cesáreo de Arlés (470-542). Unicamente o estilo do De correctione rusticorum é menos outo que n-os outros escritos seus.
Respeito A utilización d-a obra por outros autores asinala a d-os seguintes Caspari na pax. 109 e ss. do seu devaudito escrito: a probabilisima de Audoeno ou Dado de Ruán (sec. 7) na Predicación de S. Eloy de Noyón (sec. 7) inserta na Vida de éste feita por aquél, seguramente a do grorioso fundador e reformador de mosteiros na Europa Central S. Pirminio (sec. 8) nos seus Dicta abbalis Pirmini, de singulis libris canonicis scarapsus, e seguramente tamén, n-unha homilia anglo-saxona do Abade Alfric (arredor do ano 1000).
Indubidabelmente como di Duchesne en L'Exlise au VI siécle, pax. 568: De correctione rusticorum tivo axifia unha grande sona i-é un dos documentos máis curiosos tanto da catequesis ecresiástica como da sobrevivencia do paganísmo nos pobos cristiáns.
TRADUCCIÓN
Martiño bispo ao señor beatísimo e por min amadísimo, irmán en Cristo, Polemio bispo.
1 Recibín as letras da tua santa caridade, nas que m'escribiches que che compuxese algunhas cousas sóbor do oríxe dos ídolos e dos crimes d-iles, un pouquiño do moito que hay escrito, pra corrección dos campesiños que, detidos pol-a antiga superstición dos pagáns ainda, dan culto de veneración m. is aos demos qu-a Deus. Mais, porque convén ofercerlles e como pra gusto darlles u.ha pequena noticia dende o comenzo do mundo, foime perciso atinguir c-o
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712523.xml
A hixiene nos nenos
é a garantía da sua saúde física e moral o día de mañá.
No diario aseo dos nenos empree o
“Jabón Sales de la Toja”, único que ás súas altas calidades meiciñás xunta toda a finura e prefume d'un xabón de tocador. Contribuie ó perfecto desenrolo das criaturas e evita o perigo da escrófula e o raquitismo.
O Xabrón da Toxa
é o mellor.
Honra á Galicia no mundo enteiro
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/11571252.xml
BOLETÍN MENSUAL da CULTURA GALEGA
Direitor Literario Vicente Risco
Direitor Artístico Alfonso R. Castelao
Adeministrador
ANXEL CASAL
DIREICIÓN E REDAUCIÓN: Sto. Domingo, 47— OURENSE
ADEMINISTRACIÓN: Hor'as, 20 — SANTIAGO
ABONAMENTO
Doce númaros, na Peninsua 6'00 pesetas.
Fora da Peninsua 8'00
Númaro solto 0'70
Os pagos son adiantados e os gastos de xiro de conta dos suscritores
NOTA
Este boletin non pubricará mais orixinas qu'os que foran directamente solicitados pol-a Direición. Tampouco se fai solidario das ideas n-eles emitidos, a non ser dos que por non iren rubrados, enténdense que son da Redaucion.
SUMARIO
A LÚA SIGUENTE..... por OUTEIRO ESPASANDÍN, (Poema).
EPIFANÍA, por Xesús BAL, (música).
TRADUCCIÓN GALEGA DA OBRA DE S. MARTINO DE BRAGA *DE CORRECTIONE RUSTICORUM*, por Paulino PEDRET CASADO.
EN PROCURA DA REALIDADE GALEGA. A NOSA UNIVERSIDADE, por Alvaro DE LAS CASAS
ARQUIVO FILOLÓXICO E ETNOGRÁFICO DE GALICIA.
IMPRENTA “NÓS”
Facturas - Estados - Libros - Revistas e toda cras de traballos tipográficos
Trasmitanos os seus encargos
Hortas, 20 SANTIAGO
Vicente Risco
Abogado
Santo Domingo, 47-2° OURENSE
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712522.xml
LÉNDAA DE LOBOS DO CRUCEIRO DA GÁNDARA
No lugar de Cerqueiras da parroquia de Santa Cristina de Vea, concello da Estrada, e de fronte da capela da Gándara, adicada a Virxe de Aránzazu, tópase un cruceiro barroco de bó arte popular. Ten no varal de sección poligonal a figura de un frade francisco con palma na man dereita que ben puidera ser San Antonio aínda que sin neno; na cruz presenta a Cristo encravado, por unha banda, e pola outra a Virxe trunfante, cos brazos abertos como no pasamento da Ascensión, con anxos todo o redor.
No basamento ten este epígrafe:
JUAN DE PORTO Y CATALINA DE RIBEIRA SU MUGER PAGARON ESTA OBRA AÑO 1742.
N-unha das faces do varal esta outra bastante comesta xa polo tempo:
ANTE ES/TE CRUCE/RO..... VN/... SALVE/... APEDIMI°/DE QUIEN/ LO MANDÓ/HACER AÑO/DE 1747.
Os veciños do lugar Francisco Barcala Sinde e Xosé Barcala, de uns corenta e cinco anos, contáronnos a lenda do erguemento do cruceiro manifestando que, cando o lugar de Cerqueiras era todo unha carballada, había moitos lobos n-él e certo día leváronse as feras unha meniña filla dos Xan do Porto e Catalina de Ribeira que figuran na inscripción do cruceiro. Buscaron os pais a nena inzados de dór sin topala por ningures. Acodiron destoncias a Virxe que na capela recibe homeaxe e pregaron acesamentes. Cando voltaron a buscar deron ca nena viva e san acariñando un lobo morto que a veira tiña. Os pais agradecidos fixeron erguer o cruceiro que alí está.
F. Bouza-Brey.
CANTO DE PANDEIRO
No lugar de Caxamonde, pertencente a parroquia de Figueiroá, no concello de Paderne, da provincia de Ourense, consérvase o costume de xuntarse mozos e mozas, nos días de dixanto, pra facer unha pandeirada. Ó compás do pandeiro van saindo cántigas que teñen grande parentesco cas suas compañeiras de outros puntos:
A seguidas damos ise ramalliño de oito, recollidas xa hai tempo, pra que vaian inzar a xa grande morea das estudadas:
O mozo que anda no baile ten un bailar peneireiro; seica o fai de fantasía pra que lle ruxa o diñeiro.
A moza que anda no baile ten un bailar moi sutil, cas pestañas dos seus ollos fai abanear o candil.
A moza que anda no baile trae o mandil do revés, i-o mozo que a acompaña baila na punta dos pés.
Tocade esa pandeireta e daille un golpe detrás pra que salian a bailar os mozos de Golpellás.
Tocade esa pandeireta e daille un golpe no meio pra que salian a bailar os mozos do parrafeo.
Tocade esa pandeireta e daille un golpe non sei onde pra que salian a bailar os mozos de Caxamonde.
Os mozos de Caxamonde eu vos direi como son: delgadiños da cintura da feitura de un cambón.
Tocade esa pandeireta e daille un golpe na veira pra que salian a bailar os mozos de Cascarreira.
Golpellás é unha parroquia veciña, e Cascarreira pertence tamén a unha parroquia próxima.
X. R. Fernández Oxea.
Imprenta NÓS. Hortas, 20. Santiago
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712513.xml
NÓS,
recobrada pol-a resurrección é atormentada eternamente e xime e anceia outra ves morrer pra non sentir penas, mais non se lle permite morrer pra que sufra tormentos eternos. Vede qu-isto di a lei, isto falan os profetas, e testemoñan o evanxeo de Cristo, os apóstoles e toda a santa Escritura estas cousas, das que ainda que moi pouquiño entre tantas vos falamos sinxelamente agora. A vós corresponde por ende, fillos carísimos, lembrar o que dixemos e obrando ben esperar o descanso futuro no reino de Deus ou o que non seial obrando mal esperar o fogo perpetuo qu-ha de ser n-o inferno. O qu-elixere cada un, eso terá.
15 Por tanto fiées, que no nome do Pai, do Fillo e do Espírito Santo vos achegáchedes ao bautismo de Cristo, considerade cal pacto fixérades con Deus no mesmo bautismo. Pois cando cada un díchedes o voso nome nas fontes vgr. Pedro ou Xán ou calqueira outro, fúchedes así interrogados pol-o sacerdote: Quomodo diceris? Respondiches ou ti, se xa podias responder, ou certo quen por ti fixo fe, quen te tomóu da fonte e dixo vgr. Joannes dicitur. E preguntóu o sacerdote: Abrenuntias diabolo et angelis eius, culturis et idolis eius, furtsi et fraudibus, fornicalionibus et ebrietatibus ejus et omnibus operibus eius malis? Abrenuntias? E respondiches: Abrenuntio. Dempois d-ista renunciación do diaño de novo fuches perguntado pol-o sacerdote: Credis in Deum Patrem omnipotentem? Respondiches: Credo. Et in Xesu Christo filio eius unico deo et domino nostro, qui natus est de Spiritu Sancto a María virgine, passus sub Pontio Pilato crucifixus et sepultus, descendit ad inferna, tertia die resurrexit vivus a mortuis, ascendit in coelos, sedet ad dexteram Patris, inde venturus iudicare vivos et mortuos? Credis? E respondiches: Credo. E de novo fuches interrogado: Credis in Sanctum Spiritum, sanctam ecclesiam catholicam, remissionem omnium peccatorum, carnis resurrectionem et vitam aeternam. E respondiches: Credo. Por tanto considerade o pacto que fixéchedes con Deus no bautismo. Prometichedes que renunciábades ao diaño e aos seus anxeles e á toda as suas obras malas e confesáchedes que
11
creíades no Pai, no Fillo e no Espírito Santo e qu-esperábades no fin dos séculos a resurrección da carne e a vida eterna.
16 Vede cal caución e confesión vosa é tida ante Deus. E como algúns de vós que renunciaron ao diaño e aos seus anxeles e ás suas veneracións e ás suas obras malas agora volven ás veneracións do diaño? Pois acender cirios ás pedras e aos árboles e ás fontes e pol-as prazas ¿qué outra cousa é senón veneración do diaño? Observar a adivinación, os agoiros e os días dos ídolos qué outra cousa é senón veneración do diaño? Pór ás mulleres o nome de Minerva n-as suas teas e observar e adicar o día de Venus aos casamentos e reparar no día en que se sal de viaxe qué é senón veneración do diaño? Encantar as herbas pra os maleficios i-encantando invocar os nomes d-os demos qué é senón veneración do diaño? E outras moitas cousas qu-é longo dicir. Vede que facedes todas estas cousas dempóis da renunciación do diaño e volvendo á veneración dos demos e ás malas obras d-iles traspasáchedes a vosa fe e rompíchedes o pacto que fixéchedes con Deus. Abandoáchedes o sino da erus que recibíchedes n-o bautismo e atendedes á outros sinos do diaño pol-as aves i-espirros e por outras moitas cousas. Por qué á min ou a calqueira outro cristiano reito non nos dana o agoiro? Porque cando precedéu o sino da crus nada é o do diaño. Por qué vos dana á vos? Porque despreciáchedes o sino da crus e respetades o que vós mesmos vos fixéchedes como sino. De igual maneira abandoáchedes o santo encantamento, esto é: o símbolo que recibíchedes no bautismo, que é Credo in Deum Patrem omnipotentem e a oración dominical esto é Pater noster qui es in coelis e gardades os encantamentos e composición diabólicas. Por tanto quenqueira que, despreciado o sino da crus de Cristo, olla á outros sinos perdéu o que recibéu no bautismo. De igual modo tamén quen garda os outros encantamentos inventados pol-os magos e feiticeiros perdéu o santo encantamento do símbolo e da oración dominical que recibéu na fe de Cristo e pisóu ista, pois non poden ser á un mesmo tempo venerados Deus e o diaño.
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712517.xml
NÓS
outras universidades, reaxuste entre o que foi e o que ten de sere, e nova cidadanía que contrarreste a vella influencia burguesa de Compostela—MARIANO GARCIA.
Compenetrazón co-a vida galega; oxe estamos divorciados—LOIS TOBIO.
Rematar o divorcio que ainda se mantén entre lentes e máis estudantes; orientazón ao prático e seminarístico—CARBALLO CALERO.
Que non fuxan os lentes; que se encontren ben eiquí. É perciso pra eso darlles meios de vida, limpas e novas mouradas, etc.—di o Dr. ARIAS RAMOS.
Libros e revistas—dinos o Dr. MONTEQUI.
Libros, moitos libros, e boas revistas. Percisamos as revistas de todo o mundo culto—di o Dr. IGRESIAS.
Trocala totalmente na sua orgaizazón. De momento a falta na que máis se repara é
nos poucos lentes que ten e ainda moitos deles o pouco que se lles vé pol-as aulas—SEOANE.
Falta, primeiramente, unha boa residencia de estudantes: a proieutada—di o Dr. PEREZ BUSTAMANTE.
Esprito galeguista, libros e revistas e compenetrazón fonda entre lentes e estudantes—SEIXO.
Lentes: son poucos e algús deles non moi ben capacitados. É fáltalle esprito; os que non moramos en Compostela apenas sabemos da sua eisistencia. É perciso que se sinta a Universidade en todal-as terras galegas—PEREZ GOMEZ.
Diñeiro, moito diñeiro—CALVET.
Non coñozo a Universidade de Compostela—HONTORIA.
Vida e laboura eistrauniversitaria—VAZQUEZ
SI DEBEN INTERVIR OS ESTUDANTES NA VIDA DIREITRIZ DA UNIVERSIDADE
Sí; eu xa o pedín o ano derradeiro—di o REITOR.
Xa teñen algunha intervención, pro ainda é pequena: deben ispeizoar a laboura dos lentes—di GARCÍA SABELL.
Dende logo que sí, craustros, xuntas de goberno, etc.—MORALEJO.
Deben intervir totalmente—MARIANO GARCÍA.
É imprescindible a súa intervención—Tobio.
Sí, no réxime adeministrativo e de impulsión de laboura docente, mais non pra xulgar da competencia dos lentes aínda que poidan promover a súa fiscalizazón—CARBALLO.
Sí; por veces modificando a proporzón, pro en principio si—ARIAS RAMOS.
Por enriba de todo defendo esta intervención, aínda que soio sexa pra evitar pequenas craudicacións deso que din compañeirismo—MONTEQUI.
Sí, pro soiamente nas labouras docentes pra que co seu acicate os lentes traballen mais e millor—IGRESIAS.
Sí, dende logo que sí—BUSTAMANTE.
Deben intervir fortemente, incansablemente—SEOANE.
Sin dúbida ningunha—SEIXO.
Naturalmente—PÉREZ GÓMEZ.
Está claro que sí—CALVET.
Entendo que non—HONTORIA.
Sí, mais nunha intervención condicionada—VAZQUEZ.
SI FOI BOA, POL-O D-AGORA, A AITUAZON DOS ESTUDANTES
Estou moi satisfeito dela—di o REITOR—pois cada ano son mais cultos e formaes.
Estou satisfeito da sua aituazón política, da docente, pol-o que vexo na nosa facultade, non. Compre deixar os preteistos das folgas. Que interveñan canto queiran pro
que traballen. Cada día veñen pior perparados do bachilerato—MORALEJO.
Non estou moi satisfeito—di MARIANO GARCÍA—Agora é cando comienzan a faguer laboura.
Ainda figuemos pouco, por dúas razóns:
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712511.xml
NÓS
zas e botándolle pedras ofércenlle moreas d ílas como á Deus do lucro. Outro demo adscribéuse o nome de Saturno, o que vivindo en toda crueldade hastra devoraba os seus fillos ao nascer. Outro demo tamén finxéu qu-era Venus, que foi muller prostituta. Non só fornicóu con innumerabres adúlteros senón tamén co seu pai Xúpiter e co seu irmán Marte.
8 Vede como foron n-aquil tempo estes homes perdidos, qu-os iñorantes campesiños honraban pol-as suas ocurrencias pésimas e cuios nomes puxéronse os demos pra que os adorasen como deus e lles ofercesen sacrificios e imitasen os feitos d-aqueles cuios nomes invocaban. Tamén lles aconsellaron os demos que lles fixesen tempros e n-iles puxesen imaxes ou estatuas d-homes malvados i-erguesen altares, nos que non soio derramasen o sangue dos animáes senón tamén o dos homes no seu honor. E ademáis d-isto, moitos demos dos que foran espulsados do ceo presiden no mar, nos ríos, nas fontes e mos bosques, aos que semellantemente os homes iñorantes de Deus adoran como deuses e lles ofercen sacrificios. E no mar chaman Neptuno, nos ríos Lamias, nas fontes Ninfas, mos bosques Dianas, os cáes todos son demos i-espritos maliños que danan i-atormentan os homes infiées que non saben defenderse co sino da crus. Non embargante esto, non sin permiso de Deus danan, pois (taes homes) teñen irritado á Deus e non cren na fe de Cristo de todo curazón senón que son tan dubidosos, que poñen os nomes dos demos á todol-os días e chaman día de Marte e de Mercurio e de Xúpiter e de Venus e de Saturno, que ningún día fixeron senón que foron homes pésimos e malvados no pobo grego.
9 Mais Deus oñipotente, cando fixo o ceo e a terra creóu d'aquela a lus, que volveu sete veces pra distinción das obras de Deus. Pois o día primeiro Deus fixo a lus, que foi chamada día. O segundo foi feito o firmamento do ceo. O terceiro foi separada a terra do mar. O carto foron feitos o sol, a lúa e as estrelas. O quinto os cuadrúpedos, os volátiles e os peixes. O sexto foi formado o
9
home. E o séptimo día, compreto o mundo todo e o seu adorno, chamóuno Deus descanso. Por tanto a única lus, que foi feita a pirmeira antre as obras de Deus, en revolución sete veces pra distinción das obras de Deus, foi chamada semán. Que tolería é así qu-o home bautizado na fe de Cristo non garde o día de domingo, no que Cristo resuscitóu e diga que garda o día de Xúpiter, o de Mercurio, o de Venus ou o de Saturno, que non teñen ningún día senón que foron adúlteros, magos, inicuos e mortos malamente na sua terral Mais, como dixemos, baixo a especie d-istes nomes eshíbese pol-os homes nescios veneración e honor aos demos.
10 Semellantemente tamén seduxo os homes rústicos e iñorantes o error de pensar qu-as calendas de Xaneiro son o comenzo do ano, o que é falsísimo de todo. Pois, como dí a Escritura, o oito denantes das calendas d-Abril no mesmo equinoccio, foi feito o comenzo do ano. Pois así lese: divisit deus interlucem el tenebras; mais toda reita división ten igualdade así como no oito antes das calendas d-Abril ten o diatanto espacio d-horas como a noite. E por isto é falso qu-as calen- © das de Xaneiro seian o comenzo do ano,
11 ¿E qué ha de dicirse con dor d-aquel nescísimo error, pol-o que observan os días dasapolillas e dos ratos, e s-é lícito dicir qu-o home cristián venere no lugar de Deus os ratos e as formigas? Aos que se non Iles alonxasen as copas, as arcas, O pan 0u o pano pra defendelos, non perdoarían de ningunha maneira o qu-atopasen exposto á eles. Mais sen causa o home miserabre faise estas figuranzas, pra que como na entrada do ano está farto e alegre por todo, así lle suceda tamén en todo o ano. Todas estas prácticas dos pagáns foron buscadas pol-as invencións dos demos. Mais ¡ay do home, que non tivera á Deus propicio e por El non lle fose duda a abundancia do pan e a seguridade da vidal Vede que facedes xa oculta, xa craramente, estas supersticións vas i-endexamáis cesades d'istes sacrificios dos demos. E por qué non vos outorgan que sempre estedes fartos e seguros e ledos? por qué
https://galsem-services.galiciana.gal/doclinks/91/91db/91dbddf3-a25f-4083-a476-eb7cbfd15f15/115712516.xml
NÓS
14
Pol-a histórea centifica do candidato, sometido, ademáis, á certas probas perante algun tempo—SEOANE.
Os ensinos práiticos por concurso e os teóricos por concurso-oposizón—SEIXO.
Por concurso atendendo aos traballos centíficos e de investigazón na disciprina, e máis á práitica probada no ensino—PEREZ GOMEZ.
Dende logo sin oposizón; o ideal é que os craustros elixan libremente entr-as capacidades centíficas do país e as xentes adicadas máis fecundamente ao ensino—dí o lente DR. CALVET.
Por concurso—HONTORIA.
Por concurso-oposizón. Na Universidade deberíase ingresar de axudantes, pasar logo a auxiliares e d-entre os auxiliares, cando se tivese demostrado capacidade pedagóxica e centífica, escoller os lentes—VAZQUEZ.
SI É PERCISO ESTABRECER EN COMPOSTELA OS ENSINOS DO DOITORAMENTO
É unha necesidade imperiosa—dí o REITOR.
Sí, mais despois de refeita a Universidade; oxe sería perxudicial—dí GARCIA SABELL.
Imprescindibres despois de compretado o profesorado e nomeados novos lentes de estudos especiaes—dinos o Dr. MORALEJO.
Dende logo: eiquí debería compretarse a formazón do aluno, sinón non é Universidade—dí o PROF. MARIANO GARCIA.
A Universidade non é compreta, non eisiste, sinón ten todol-os grados—dinos o PROF. LOIS TOBIO.
A Universidade ten de sere autónoma e bastarse á sí mesma—dinos CARBALLO CALERO.
Sí, pro un doitoramento que non sexa unha farsa; oxe non temos meios. Pro eu non sei que poida maxinarse unha Universidade sin doitoramentos—dí o Dr. ARIAS RAMOS.
Non. O eisencial do doitoramento é a te sis. Cando se fagan tesis d-abondo poderá maxinarse en todol os grados—dí o Doctor MONTEQUI.
Sen dúbida que sí; non hai razós pra que Madrid teña un privilexio—dí o Dr. LOIS IGLESIAS.
Non; o sustantivo dos doitoramentos é a investigazón e eiquí non se pode labourar n-este senso—dí o Dr. PEREZ BUSTAMANTE.
Dende logo que sí—SEOANE.
Sin vacilacións—SEIXO.
Si ha sere como é oxe, non; si vai trocarse nun verdadeiro doitoramento, a base de especializacións, sí, dende logo que sí—PEREZ GOMEZ.
Sin dúbida, pro un doitorado serio e eficaz—CALVET.
Todal-as universidades deberan ter as mesmas prerrogativas—HONTORIA.
Penso que a colación de doitoramentos debería ficar reservada á Universidade de Madrid—VAZQUEZ.
Á NOSA UNIVERSIDADE FALTALLE....
Compretar as facultades, ter maior apoio económico do Estado e persoal subalterno—dí o REITOR.
Voltar as costas á Madrid. Madrid fíxonos a idea de que sin diñeiro non se podía vivir, e negóunos o diñeiro. Non figuemos ren por acreditar en tal pataratada e non ter cartos. Non se traballa sin diñeiro, é verdade, pro sí con moi pouco diñeiro. Temos de voltar as costas á Madrid e procurar nós o noso diñeiro—dinos GARCIA SABELL.
Compretar o profesorado das facultades xa eisistentes e faguer que todol-os lentes cumpran as suas obrigas. Que non perdan día, que fiquen eiquí, que se vinculen á Compostela. Faltan tamén meios de traballo: na nosa facultade non temos revistas—dí o DR. MORALEJO.
Faltan meios de traballo, como á todal-as